Trung Quốc đang thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa trong lĩnh vực giao diện não – máy tính (BCI) chạy đua để đưa sản phẩm ra thị trường. Mục tiêu hướng đến phát triển những thiết bị có thể cấy ghép chỉ trong vài phút, nhằm cạnh tranh với Neuralink của Elon Musk.
Các thiết bị của Trung Quốc cho phép bệnh nhân điều khiển công nghệ kỹ thuật số chỉ bằng suy nghĩ. Không giống những hệ thống BCI truyền thống vốn đòi hỏi phẫu thuật mở hộp sọ, các thiết bị mới có thể được đưa vào cơ thể thông qua tĩnh mạch, tương tự như đặt stent.
Zhao Zhengtuo, đồng sáng lập công ty khởi nghiệp StairMed Technology, cho biết tại Hội nghị Thượng đỉnh Y tế Toàn cầu ở Hong Kong rằng công ty đang phát triển một phương pháp đưa thiết bị vào cơ thể ít xâm lấn hơn. Theo ông, thiết bị được đưa vào từ các mạch máu ở cổ, sau đó di chuyển qua hệ thống mạch máu và được dẫn trực tiếp vào não.
Công ty này đã huy động được hơn 1,1 tỷ nhân dân tệ (163 triệu USD) trong năm qua để đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu. Các nhà đầu tư gồm những tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc như Tencent và Alibaba.
Tháng 12/2025, StairMed công bố chương trình được thực hiện cùng một nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhằm đưa BCI qua mạch máu vào một khu vực được xác định trước trong não, sau đó cố định thiết bị ở bên ngoài thành mạch. Đến nay, công ty mới thử nghiệm kỹ thuật này trên cừu và chưa bắt đầu thử nghiệm trên người.
Trong khi đó, công nghệ cốt lõi của Neuralink, một trong những công ty tiên phong về BCI, đang sử dụng hiện nay đòi hỏi phải mở hộp sọ để tiếp cận não và đưa thiết bị vào vỏ não. Theo các chuyên gia, việc cấy thiết bị thông qua tĩnh mạch có thể giúp rút ngắn thời gian thực hiện thủ thuật, đồng thời giảm những rủi ro đe dọa tính mạng vốn đi kèm với phẫu thuật não xâm lấn.
Duan Wanru, bác sĩ trưởng tại Bệnh viện Xuanwu thuộc Đại học Y Thủ đô Bắc Kinh, cho biết bệnh viện cũng đang nghiên cứu phương pháp đưa BCI vào não thông qua hệ thống mạch máu, cụ thể là đặt thiết bị vào các xoang tĩnh mạch của não. Bệnh viện đã bắt đầu thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người.
“Một bác sĩ phẫu thuật có khoảng 4-5 năm kinh nghiệm có thể định vị thiết bị chỉ trong 10 phút”, Duan nói. Bác sĩ chia sẻ cho đến nay, chưa ghi nhận vấn đề an toàn nghiêm trọng nào, và thiết bị thậm chí có thể được tháo ra và lấy khỏi cơ thể trong vòng một tháng sau phẫu thuật.
Đại học Nam Khai của Trung Quốc cho biết đã hoàn thành thử nghiệm BCI trên người đầu tiên trên thế giới sử dụng phương pháp cấy thiết bị qua mạch máu vào năm ngoái.
Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất phát triển BCI có thể đưa vào cơ thể thông qua tĩnh mạch. Năm 2023, công ty khởi nghiệp Synchron đã cấy BCI cho 10 bệnh nhân thông qua tĩnh mạch cảnh tại Australia và Mỹ, theo IEEE Spectrum.
Trong một thử nghiệm gần đây của StairMed, một bệnh nhân được cấy BCI thông qua phẫu thuật não đã có thể sử dụng thiết bị để phục vụ khách hàng trên nền tảng thương mại điện tử JD.com, qua đó kiếm được khoảng 1.800 NDT mỗi tháng.
Một báo cáo của Morgan Stanley dự đoán thị trường thiết bị cấy ghép BCI được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh trong thập kỷ tới, riêng tại Mỹ có thể đạt 80 tỷ USD vào năm 2035. Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phát triển hai hoặc ba doanh nghiệp dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực này.
