Thời gian gần đây, giới truyền thông Trung Quốc liên tục đưa tin về một xu hướng đáng lo ngại đang âm thầm lan rộng. Sinh viên đại học tại quốc gia này đang tìm đến một công cụ công nghệ cao để vượt qua những bài kiểm tra khó nhằn, đó chính là kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo. Thay vì phải bỏ ra số tiền lớn để sở hữu, sinh viên chỉ cần chi trả từ 40 đến 60 nhân dân tệ (khoảng 150 đến 230 nghìn đồng) cho mỗi ngày thuê thiết bị.
Kính thông minh đã xuất hiện trên thị trường từ khá lâu, nhưng chúng vẫn chưa trở thành một thiết bị thực sự phổ biến. Dù vậy, theo một báo cáo được công bố gần đây bởi Rest of the World, phiên bản kính thông minh kết hợp với công nghệ AI lại đang tạo ra cơn sốt không nhỏ. Thiết bị này đặc biệt thịnh hành trong cộng đồng sinh viên Trung Quốc, những người luôn tìm kiếm con đường tắt để vượt qua hàng loạt kỳ thi.
Sức mạnh của những chiếc kính này nằm ở chỗ chúng được trang bị hệ thống camera cùng các tính năng âm thanh hiện đại, được vận hành bởi các mô hình ngôn ngữ lớn. Người sử dụng có thể dễ dàng quét toàn bộ văn bản và câu hỏi thi.
Ngay sau đó, thiết bị sẽ cung cấp câu trả lời dưới dạng thực tế tăng cường hiển thị ngay trên tròng kính một cách bí mật mà không một ai chú ý. Khác với các thế hệ kính đời đầu cồng kềnh, các tập đoàn như Xiaomi và Alibaba đã tung ra những mẫu kính mắt hiện đại mang thiết kế vô cùng tinh tế, rất khó phân biệt so với những chiếc kính thông thường.
Mặc dù chính quyền đã cấm sử dụng kính thông minh AI trong các kỳ thi tuyển sinh đại học cấp quốc gia và kỳ thi công chức, thiết bị này vẫn lách luật xuất hiện trong các bài kiểm tra thông thường tại trường học với kết quả đáng ngạc nhiên.
Điển hình là cuộc thí nghiệm do các nhà nghiên cứu tại đại học khoa học và công nghệ Hong Kong tiến hành. Một sinh viên đeo kính thông minh tích hợp AI như ChatGPT 5.2 đã lọt vào top năm trong số 100 sinh viên tham gia bài thi. Điểm số trung bình người này đạt được lên tới 92,5 trên 100, bỏ xa mức điểm trung bình 72 của toàn bộ sinh viên.
Nếu mua đứt, những chiếc kính thông minh AI có giá dao động từ 270 đô la Mỹ đến hơn 1000 đô la Mỹ. Đây là khoản đầu tư không đáng đối với những sinh viên chỉ có mục đích duy nhất là gian lận trong các kỳ thi. Nắm bắt tâm lý này, các nền tảng thị trường đồ cũ trực tuyến như Xianyu đã cung cấp hàng chục tùy chọn cho thuê. Tùy thuộc vào từng mẫu mã, giá thuê dao động trong khoảng từ 40 nhân dân tệ đến 80 nhân dân tệ (6 đến 12 đô la Mỹ) một ngày.
Để làm rõ quy trình hoạt động, Rest of the World đã ghi nhận lời kể của Vivian, một sinh viên đại học tại tỉnh Hà Bắc. Cô thừa nhận thường xuyên sử dụng kính thông minh AI để gian lận trong bất kỳ môn học nào có nguy cơ trượt, đồng thời cho các sinh viên có nhu cầu khác thuê lại.
Về phương thức, người dùng sẽ sử dụng một chiếc điều khiển từ xa nhỏ trông giống như chiếc nhẫn để quét văn bản và câu hỏi thi. Dữ liệu được truyền tải cho mô hình AI xử lý và hiển thị câu trả lời trên tròng kính, đảm bảo không ai khác nhận ra hành vi này.
