Muốn nâng cấp chất lượng âm thanh của tai nghe mà không muốn bỏ ra chi phí mua phần cứng thì đơn giản hơn các bạn có thể bỏ tiền ra mua phần mềm để tự điều chỉnh EQ cho thiết bị của mình như Sonarwork, SoundID (nếu các bạn quan tâm đến các phần mềm này thì comment nha). Tuy nhiên nếu bạn Đỗ tên Nghèo Khỉ giống mình và không có tiền mua cả phần mềm thì điều có thể làm đó là tập nghe và chỉnh EQ bằng cơm.
Tất nhiên mình muốn lưu ý trước đó là việc điều chỉnh EQ bằng tay rất rất dễ xảy ra một hiện tượng méo tiếng, và tạo nên nhiều hiện tượng nghe còn không được ưng ý như trước khi chỉnh.
Trong bài viết này mình sẽ tóm lược chung chung để các bạn dễ hình dung được cách điều chỉnh EQ sao cho phù hợp với tai nghe. Đây là một câu hỏi muôn đời của các thế hệ audiophile và thực tế là trừ khi các bạn được đào tạo chính thống bởi những trường dạy thu âm và kỹ sư âm thanh thì rất khó để có câu trả lời chính xác.
Trước khi đi vào chi tiết việc EQ thì mình muốn nói qua đôi chút đó là có hai dạng EQ thông qua phần mềm (có các thiết bị EQ phần cứng như khá đắt tiền): Band-EQ và Graphic-EQ.
Đa số các phần mềm nghe nhạc đều được trang bị Band EQ với các dải tần số Hz, kHz cùng các dấu cộng/ trừ dB, và việc điều chỉnh EQ trong bài viết này cũng phục vụ chủ yếu cho Band EQ để dễ sử dụng. Số lượng các dải tần số cho phép EQ đó chính là số Band-EQ.
Với graphic EQ giúp bạn điều chỉnh được bất kỳ tần số nào, độ rộng của việc EQ và thường được sử dụng trong quá trình mastering của các ca khúc. Tuy nhiên đối với người dùng phổ thông thì có khá ít các phần mềm hỗ trợ và đa số phải mày mò các VST hỗ trợ, và đa số chỉ sử dụng trên các nền tảng PC, MAC OS. Tuy nhiên việc sử dụng Graphic EQ sẽ giúp các bạn học được khá nhanh về việc EQ.
Đi vào chủ đề chính về việc EQ, các bạn chắc cũng đã nghe các dải bass, mid, treble và thực tế thì việc điều chỉnh EQ trên cũng là điều chỉnh các dải đó.
Nguyên tắc đầu tiên trong việc chỉnh EQ đó là đi từ dưới lên tức là di từ dải trầm trước sau đó mới đến trung âm và dải cao, không nên đi theo chiều ngược lại. Khi chỉnh nên bắt đầu từ các khoảng nhỏ từ 1,2 dB ở một khoảng tần số nhất định trước.
Bass: 20Hz đến 200Hz
Việc EQ ở dải trầm không chỉ giúp tăng giảm lượng bass hơn mà còn sẽ giúp màu âm ấm áp, vocal đầy đặn hơn.
Ví dụ nếu như các bạn cảm giác dải trầm thiếu đầy đặn, cảm thấy hơi mỏng thì việc nâng EQ ở khoảng từ 20Hz đến 40Hz là khá hợp lý và nên thử đầu tiên.
Nếu tiếng bass cảm giác hơi ù và chậm thì nên thử giảm ở khoảng xung quanh hơn 60Hz. Và nếu có cảm giác bass hơi chèn ép vocal thì cũng nên thử giảm nhẹ ở khoảng 100Hz.
Cá nhân mình nghĩ nếu các bạn muốn chỉnh EQ hoặc học chỉnh EQ thì đây là nơi đầu tiên để các bạn có thể điều chỉnh cảm giác sáng tối của tai nghe.
Mid: 200Hz đến 2kHz
Đây là khúc tần số mà đa số mọi người khá nhạy cảm bởi vì nơi mang những giọng ca, giọng người và nhạc cụ. Vì thế nếu các bạn cảm thấy giọng ca không có đủ lực hay những nốt guitar solo không có cảm giác sáng thì các bạn có thể giảm ở các dải tần số này thông thường đâu đó khoảng 400Hz đến 500Hz. Riêng với các nhạc cụ cao hơn như violin thì các bạn có thể thử tại 1kHz.
Tuy nhiên cũng lưu ý giúp mình là khi EQ ở trung âm sẽ rất dễ xảy ra hiện tượng méo tiếng, nên hạn chế EQ ở khúc này nhất có thể nhé.
Treble: 2kHz trở về sau
Đây là một dải mà khá nhiều hãng cố tình boost để có được cảm giác cân bằng với dải trầm cũng như việc tăng dải này thường có cảm giác thoáng đãng cũng như có ‘cảm giác’ tăng được độ chi tiết
Nếu các bạn cảm thấy giọng ca high-mid, giọng nữ có cảm giác bị chói thì có thể thử giảm ở khoảng 2kHz đến 3kHz.
Nếu cảm thấy chữ ‘s’ có cảm giác gắt, mệt tai thì có thể giảm ở khoảng 7kHz đến 8kHz.
Còn nếu các bạn muốn tăng độ chi tiết của tần số cao trong những bộ dàn âm thanh giao hưởng hay nghe Metal Rock có thể tăng ở khoảng 4kHz đến 5kHz.
Các bạn sau khi đã cảm thấy được sự khác biệt của việc EQ ở dải một tần số nhất định có thể thoải mái áp dụng nhiều điều chỉnh khác nhau. Tuy nhiên cũng lưu ý giúp mình đó là một khi thay đổi phần cứng như DAC/Amp hay dây dẫn thì các bạn nên EQ lại hoặc để đánh giá các sản phẩm thì nên tắt EQ. Và lời cuối cùng của mình đó là các bạn có thể EQ để hợp với gu của mình hơn tuy nhiên đặc tính kỹ thuật như tốc độ phản hồi, độ trong trẻo và nhiều yếu tố khác thì EQ không thể hỗ trợ được nên đừng dại mà đi so sánh một tai nghe 1 triệu đã EQ so với một tai nghe 10 triệu chưa EQ, không là tốn tiền á.
Tham gia thảo luận chủ đề này tại đây bạn nhé: Click here
