Không thay đổi triết lý, tập trung hoàn thiện khả năng phối ghép
Ra mắt lần đầu vào năm 2023, iCAN PHANTOM là một trong những sản phẩm khá khác biệt trong phân khúc headphone amplifier cao cấp. Thay vì buộc người chơi phải sử dụng nhiều ampli riêng cho IEM, headphone dynamic, planar magnetic hay một energizer độc lập cho tai nghe electrostatic, iFi tìm cách gom tất cả những nhu cầu này vào cùng một chassis.
Với iCAN PHANTOM 1.5, hãng không thay đổi nền tảng cốt lõi đó. Đây vẫn là một headphone amplifier analog kiêm preamplifier và electrostatic energizer, nhưng phiên bản mới tập trung nhiều hơn vào việc cải thiện khả năng matching, điều khiển và trải nghiệm sử dụng hàng ngày. Cách tiếp cận này tương đối hợp lý bởi xét riêng về công suất, phiên bản PHANTOM trước đó vốn đã nằm ở mức rất cao so với nhu cầu của phần lớn headphone trên thị trường.
Thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở hệ số gain. PHANTOM 1.5 cung cấp ba mức 0dB, 12dB và 24dB, mở rộng biên độ điều chỉnh so với cấu hình 0dB, 9dB và 18dB trên thế hệ trước. Unity gain 0dB phù hợp với những tai nghe nhạy hoặc IEM, trong khi hai mức gain cao hơn dành cho các headphone khó kéo, đặc biệt là những mẫu planar magnetic có độ nhạy thấp hoặc dynamic headphone trở kháng cao. Thông số chính thức hiện tại của iFi xác nhận cấu hình gain 0/12/24dB trên phiên bản 1.5.
Công suất hơn 15W, nhưng điểm đáng chú ý nằm ở dải tải rất rộng
Xét riêng về khả năng khuếch đại, iCAN PHANTOM 1.5 vẫn thuộc nhóm headphone amplifier có công suất rất lớn. Ngõ balanced có thể đạt công suất cực đại hơn 15.000mW tại tải 16 ohm, trong khi ngõ single-ended đạt hơn 5.760mW ở cùng mức trở kháng. Với những headphone trở kháng cao, ampli có thể cung cấp điện áp hơn 27V qua ngõ balanced tại tải 600 ohm.
Những con số này cho thấy PHANTOM 1.5 không chỉ nhắm đến headphone phổ thông mà còn được thiết kế cho những mẫu planar magnetic hoặc dynamic headphone vốn đòi hỏi nguồn điện và khả năng swing điện áp lớn. Tuy nhiên, mức công suất cao không phải là toàn bộ câu chuyện. Một ampli có thể kéo được headphone khó tính nhưng đồng thời phải đủ yên tĩnh để sử dụng với IEM độ nhạy cao mới thực sự cho thấy khả năng xử lý dải tải rộng.
Đây là lý do iFi tiếp tục trang bị IEMatch cho PHANTOM 1.5. Hệ thống này cho phép giảm mức tín hiệu đầu ra nhằm tạo khoảng điều chỉnh volume dễ sử dụng hơn với những IEM rất nhạy, đồng thời hạn chế noise nền trở nên dễ nhận biết. Trên phiên bản mới, mức suy hao được mở rộng lên tới 12dB ở ngõ single-ended và 24dB ở balanced.
Theo công bố của hãng, tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu đạt hơn 145dB(A) ở balanced và hơn 130dB(A) ở single-ended. Đây là những thông số rất cao trên lý thuyết, nhưng giá trị thực tế của thiết kế sẽ nằm ở việc người dùng có thể chuyển từ một IEM nhạy sang headphone planar nặng tải mà không phải thay đổi toàn bộ hệ thống khuếch đại.
Solid-state và tube Class A trong cùng một thiết bị
Một trong những yếu tố tạo nên cá tính riêng của dòng iCAN PHANTOM là việc iFi không buộc người nghe phải lựa chọn giữa ampli bán dẫn và ampli đèn ngay từ đầu. Thiết bị tích hợp hai tầng input Class A độc lập: một mạch solid-state dùng linh kiện rời và một tầng tube sử dụng cặp bóng General Electric 5670 được matching.
Người dùng có thể chuyển giữa ba chế độ Solid-State, Tube và Tube+. Solid-State hướng đến cách trình diễn trung tính hơn theo nền tảng bán dẫn, trong khi Tube đưa cặp bóng 5670 vào đường tín hiệu. Tube+ giảm loop gain và mức negative feedback, qua đó để đặc tính harmonic của bóng đèn thể hiện rõ hơn.
Điểm đáng quan tâm ở đây không hẳn nằm ở việc chế độ nào “hay hơn”, mà ở khả năng điều chỉnh tính chất trình diễn theo headphone và gu nghe. Một headphone planar có âm sắc tương đối tối có thể cần cách phối ghép khác với một dynamic headphone thiên sáng, và việc cung cấp nhiều topology khuếch đại trong cùng một chassis giúp người dùng có thêm phương án tinh chỉnh mà không cần đầu tư thêm một ampli thứ hai.
iFi cũng duy trì XBass và XSpace dưới dạng xử lý analog. XBass cho phép hiệu chỉnh phần năng lượng dải thấp, trong khi XSpace hướng đến việc thay đổi cảm nhận về không gian stereo. Khác với các thuật toán DSP số, các mạch này hoạt động trực tiếp trên miền analog và có thể được bật hoặc tắt theo nhu cầu của người nghe.
Tích hợp energizer cho tai nghe electrostatic
Khả năng kéo electrostatic headphone tiếp tục là một trong những yếu tố khiến PHANTOM 1.5 khác biệt so với phần lớn headphone amplifier thông thường.
Tai nghe electrostatic không thể kết nối trực tiếp với ampli tai nghe truyền thống mà cần một mạch energizer có khả năng tạo điện áp bias và tín hiệu điện áp cao. Trước đây, trong hệ thống của iFi, nhiệm vụ này được đảm nhiệm bởi Pro iESL sử dụng kết hợp với Pro iCAN. Đến iCAN PHANTOM, công nghệ energizer được tích hợp thẳng vào ampli.
PHANTOM 1.5 hỗ trợ ngõ Normal Bias 230V cùng ngõ Pro/Custom có thể cấu hình trong khoảng 500 đến 640V RMS. Điều này cho phép thiết bị làm việc với nhiều loại electrostatic headphone hơn thay vì bị giới hạn ở một chuẩn bias duy nhất.
Sự tích hợp này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người sở hữu nhiều dòng tai nghe khác nhau. Một hệ thống gồm IEM cho nghe gần, planar magnetic cho khả năng tái tạo dynamic và electrostatic headphone cho một kiểu trình diễn khác thường sẽ cần nhiều tầng khuếch đại riêng biệt. PHANTOM 1.5 cố gắng thu gọn toàn bộ chuỗi đó vào một thiết bị duy nhất.
Tất nhiên, đây cũng là lý do mức giá của PHANTOM khó có thể so sánh trực tiếp với một headphone amplifier thông thường. Người dùng thực chất đang mua đồng thời headphone amplifier công suất lớn, mạch dành cho IEM, tầng tube, preamp và electrostatic energizer trong cùng một chassis.
Giao diện mới và khả năng điều khiển qua Nexis
Ngoài phần mạch, phiên bản 1.5 cũng được iFi tinh chỉnh trải nghiệm vận hành. Thiết bị được bổ sung màn hình VU mới, giao diện điều khiển được làm lại và cảm giác vận hành volume được cải thiện. Lớp kính bề mặt cũng được xử lý nhằm hạn chế bám dấu vân tay.
Nền tảng Nexis tiếp tục đóng vai trò kết nối giữa PHANTOM và thiết bị di động. Ứng dụng có thể được dùng để điều khiển từ xa, theo dõi trạng thái hoạt động, cập nhật firmware, thực hiện chẩn đoán thiết bị và quản lý một số chức năng hệ thống. Trên PHANTOM 1.5, Nexis còn có khả năng theo dõi tình trạng của bóng đèn theo thời gian thực, một chi tiết khá hữu ích đối với sản phẩm sử dụng tầng tube nhưng được thiết kế theo hướng vận hành hiện đại.
Dù có ứng dụng điều khiển, PHANTOM 1.5 về bản chất vẫn là một ampli analog. Nexis chủ yếu xử lý phần giao diện, điều khiển và quản lý thiết bị thay vì biến PHANTOM thành một streamer hay DAC tích hợp.
Không chỉ là headphone amplifier
Ngoài các ngõ dành cho tai nghe, iCAN PHANTOM 1.5 còn có thể hoạt động như một preamplifier trong hệ thống hi-fi. Điều này mở ra khả năng sử dụng cùng một tầng analog cho cả headphone và hệ thống loa chủ động hoặc power amplifier bên ngoài.
Đối với người chơi sử dụng cả headphone và loa trong cùng phòng nghe, đây là cách khai thác hợp lý hơn một thiết bị có mức đầu tư khá cao. Thay vì chỉ hoạt động khi người dùng cắm headphone, PHANTOM có thể trở thành trung tâm điều khiển analog của cả hệ thống.
Kích thước của máy là 256 x 185 x 120 mm, trọng lượng khoảng 4,2 kg. Mức tiêu thụ điện được công bố dưới 27W khi idle và tối đa 75W. Dải tần đáp ứng đạt 0,5Hz đến 500kHz tại -3dB, cho thấy thiết kế mạch có bandwidth rất rộng so với phạm vi nghe của con người.
Giá khoảng 98 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại
iFi iCAN PHANTOM 1.5 được niêm yết tại thị trường Mỹ ở mức 3.749 USD, tương đương khoảng 98 triệu đồng. Ở mức giá này, PHANTOM 1.5 rõ ràng không phải sản phẩm dành cho số đông. Tuy nhiên, việc đánh giá giá trị của thiết bị chỉ dựa trên tiêu chí “headphone amplifier gần 100 triệu đồng” cũng chưa phản ánh đầy đủ định hướng của sản phẩm.
Điểm mạnh thực sự nằm ở khả năng hợp nhất nhiều hệ thống vốn thường phải tách riêng: ampli công suất lớn cho planar, tầng low-noise cho IEM, mạch tube, energizer cho electrostatic và preamplifier cho hệ thống loa. Với người chỉ sử dụng một headphone thông thường, phần lớn tính năng của PHANTOM có thể trở nên dư thừa. Ngược lại, đối với một hệ thống headphone cao cấp gồm nhiều kiểu driver khác nhau, ý tưởng “một ampli cho tất cả” lại trở nên hợp lý hơn đáng kể.
iCAN PHANTOM 1.5 vì thế không phải là một cuộc nâng cấp theo hướng chạy đua thông số. iFi chủ yếu giữ lại nền tảng kỹ thuật vốn đã rất mạnh của thế hệ trước, sau đó cải thiện những yếu tố liên quan trực tiếp đến matching và trải nghiệm sử dụng. Chính khả năng chuyển từ IEM nhạy cao sang planar khó kéo rồi đến electrostatic headphone mà không cần thay đổi ampli mới là đặc điểm khiến PHANTOM tiếp tục giữ một vị trí khá riêng trong thị trường head-fi cao cấp.
