Trong thế giới hi-end, loa kèn (horn speaker) luôn là một trường phái rất riêng. Có người mê mẩn sự sống động, độ nhạy cao và cảm giác trình diễn như một sân khấu live thực thụ, nhưng cũng không ít người e ngại vì những nhược điểm cố hữu như màu âm hay hiện tượng “honkiness” khiến dải cao trở nên gắt và thiếu tự nhiên. Cũng bởi cấu trúc chế tạo phức tạp, phần lớn những mẫu loa kèn thực sự chất lượng đều nằm ở phân khúc giá rất cao.
hORNS FP12 MK2 là một trong số ít sản phẩm đang cố gắng phá vỡ rào cản đó. Được sản xuất tại Ba Lan và hiện phân phối chính hãng tại Việt Nam bởi Superiority Audio (Âm Thanh Ưu Việt), mẫu loa này đang nhận được khá nhiều sự quan tâm từ cộng đồng audiophile nhờ mức giá dễ tiếp cận hơn so với nhiều đối thủ cùng trường phái. Chúng tôi có cơ hội trải nghiệm FP12 MK2 trong hệ thống phối ghép cùng bộ khuếch đại đèn Air Tight và dưới đây là những cảm nhận sau thời gian nghe thử.
Một thương hiệu sinh ra từ tình yêu với ampli đèn
Ít người biết rằng hORNS không xuất phát từ lĩnh vực chế tạo loa mà được sáng lập bởi Lukasz Lewandowski – một kỹ sư có nhiều năm nghiên cứu ampli đèn. Chính sự am hiểu về đặc tính của ampli bóng điện tử đã khiến ông theo đuổi việc phát triển những mẫu loa có độ nhạy cao nhưng vẫn giữ được chất âm tự nhiên, cân bằng.
Triết lý của hORNS khá rõ ràng: giữ lại toàn bộ ưu điểm của loa kèn về hiệu suất và độ động, đồng thời hạn chế tối đa hiện tượng cộng hưởng gây màu âm. Để làm được điều đó, hãng tự phát triển thiết kế họng kèn riêng, sử dụng vật liệu composite sợi thủy tinh có khả năng giảm chấn tốt kết hợp công nghệ in 3D nhằm kiểm soát cộng hưởng ngay từ cấu trúc cơ khí.
Thiết kế tạo ấn tượng mạnh ngay từ cái nhìn đầu tiên
FP12 MK2 là mẫu loa mang ngoại hình rất “cơ bắp”. Nếu chỉ nhìn qua hình ảnh trên mạng, nhiều người sẽ khó hình dung được kích thước thực tế của nó. Với thông số 443 × 655 × 417 mm, đây là một cặp loa có bề ngang khá lớn, gợi nhớ nhiều hơn tới những mẫu monitor cổ điển của Anh thay vì các thiết kế loa cột hiện đại.
Điểm đáng chú ý nằm ở cấu trúc thùng loa. Toàn bộ phần thân sử dụng MDF dày tới 38 mm nhằm hạn chế rung chấn, trong khi mặt trước được đúc nguyên khối bằng bê tông polymer tích hợp trực tiếp họng kèn. Đây là kiểu thiết kế hiếm gặp trong tầm giá và cho thấy sự đầu tư nghiêm túc của nhà sản xuất.
Ngay cả những chi tiết nhỏ cũng được chăm chút khá kỹ. Cổng bass-reflex phía sau được sơn đồng màu với mặt trước, còn cọc loa là loại single-wire WBT của Đức. Điều khiến tôi ấn tượng nhất lại đến từ lớp veneer hoàn thiện. Đây là một trong những lớp gỗ đẹp nhất tôi từng thấy ở phân khúc dưới 10.000 USD. Vân gỗ được tuyển chọn đồng đều, xử lý đối xứng và phủ bóng rất đẹp, tạo cảm giác cao cấp không thua kém nhiều mẫu loa Ý vốn nổi tiếng về hoàn thiện ngoại thất.
Chân đế đi kèm cũng rất đáng khen. Mỗi chân nặng khoảng 25 kg, kết hợp với thân loa 40 kg tạo nên tổng trọng lượng gần 65 kg mỗi bên. Ban đầu, bốn trụ đỡ có phần hơi thanh mảnh so với kích thước thùng loa, nhưng trong quá trình sử dụng thực tế, kết cấu này hoàn toàn vững chắc và không xuất hiện hiện tượng rung lắc ngay cả khi mở âm lượng lớn.
Cấu hình hướng đến sự tương thích với ampli đèn
FP12 MK2 là loa hai đường tiếng:
Dải trầm sử dụng woofer Beyma đường kính 12 inch với màng giấy phủ coating. Điều đáng giá là driver này không sử dụng gân vải cứng thường thấy trên loa PA mà chuyển sang viền cao su mềm theo tiêu chuẩn hi-fi, giúp chuyển động tuyến tính hơn và mang lại chất bass mềm mại, tự nhiên.
Trong khi đó, dải cao được tái tạo bởi compression driver 1 inch màng polyester kết hợp họng kèn độc quyền của hORNS. Điểm cắt tần ở 1.200 Hz với độ dốc 12/6 dB mỗi octave.
Thông số 93 dB độ nhạy, trở kháng 8 Ohm cùng dải tần đáp ứng 40 Hz – 25 kHz khiến FP12 MK2 trở thành đối tác khá lý tưởng cho những ampli đèn công suất vừa và nhỏ.
Phối ghép
Hệ thống thử nghiệm gồm preamp Air Tight ATC-2, poweramp Air Tight ATM-1S và dây tín hiệu ZenSati Razzmatazz.
Đây là cấu hình có chất âm khá trung tính. Air Tight mang đến nền âm sạch, giàu nhạc tính trong khi ZenSati duy trì tốc độ và độ động rất tốt mà không tạo thêm màu âm đáng kể. Điều này giúp việc đánh giá bản thân cặp loa trở nên khách quan hơn.
Trải nghiệm nghe
Nếu từng nghe các video ghi âm FP12 MK2 trên YouTube, nhiều người sẽ có cảm giác mẫu loa này hơi sáng hoặc khá gắt. Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế lại hoàn toàn khác. Trong hệ thống Air Tight, dải cao của FP12 MK2 rất mượt, tơi và kiểm soát tốt. Không xuất hiện cảm giác chói hay sắc cạnh ngay cả ở những đoạn cao trào.
Giọng hát nữ được tái hiện mềm mại, đầy đặn và gần như không gặp hiện tượng sibiliance vốn khá phổ biến ở nhiều mẫu loa kèn tầm trung. Tổng thể âm thanh nghiêng nhiều về sự dễ nghe và giàu nhạc tính hơn là cố tạo cảm giác phô diễn chi tiết.
Woofer 12 inch cũng là một điểm cộng lớn, không chỉ xuống khá sâu, dải bass còn kiểm soát tốt và rất dễ phối hợp với phòng nghe. Trong suốt quá trình thử nghiệm, loa không quá nhạy với vị trí đặt và cũng không gặp hiện tượng ù rền như nhiều mẫu loa bass lớn khác. Điểm tôi thích nhất nằm ở dải mid-low với tiếng guitar thùng, cello hay trống tom đều có thân âm dày, rõ hình khối và tạo cảm giác nhạc cụ hiện diện rất thật trong không gian. Chính nền trung trầm đầy đặn này khiến tổng thể âm thanh luôn có sự ấm áp và giàu năng lượng.
Những điểm còn hạn chế
Điểm yếu dễ nhận thấy nhất nằm ở khả năng tái tạo chiều sâu sân khấu. Âm hình của loa có xu hướng tiến về phía trước khá nhiều. Vocal đôi lúc đứng hơi cao hoặc nhô lên trước mặt người nghe hơn mức tự nhiên, đặc biệt nếu đặt loa song song với vị trí ngồi.
May mắn là nhược điểm này có thể cải thiện đáng kể thông qua việc toe-in. Sau khi xoay loa hướng nhẹ vào vị trí nghe, sân khấu trở nên ổn định hơn, vocal được ghim đúng vị trí và các lớp nhạc cụ cũng có sự phân tách rõ ràng hơn trước. Điều này đồng nghĩa FP12 MK2 sẽ phát huy hết khả năng nếu người chơi dành thời gian tối ưu vị trí đặt loa thay vì chỉ lắp đặt theo cách thông thường.
Kết luận
Ở mức giá dưới 10.000 USD, đây là một cặp loa sở hữu chất lượng hoàn thiện rất cao, vật liệu chế tạo nghiêm túc và cấu trúc cơ khí đủ để tạo cảm giác như một sản phẩm thuộc phân khúc đắt tiền hơn.
Quan trọng hơn, FP12 MK2 đã làm được điều mà không nhiều mẫu loa kèn trong tầm giá đạt được: giữ lại sự sống động, tốc độ và độ động đặc trưng của horn speaker nhưng hạn chế đáng kể cảm giác gắt, chói thường gặp. Khi phối ghép cùng một ampli đèn phù hợp, cặp loa mang đến chất âm cân bằng, giàu nhạc tính, dải trung trầm đầy đặn và khả năng tái hiện vocal rất dễ nghe.
Nếu yêu thích chất âm của loa kèn nhưng chưa sẵn sàng bước vào phân khúc giá hàng chục nghìn USD, hORNS FP12 MK2 là một lựa chọn rất đáng để trải nghiệm. Điểm cần lưu ý duy nhất là nên đầu tư thời gian cho việc setup và toe-in, bởi chỉ một vài thay đổi nhỏ trong vị trí đặt loa cũng có thể cải thiện đáng kể sân khấu và âm hình của hệ thống.
