Cuộc “Khủng hoảng con tin Iran” là sự kiện chấn động lúc đó, làm thay đổi hoàn toàn cục diện địa chính trị Trung Đông và định hình mối quan hệ thù địch giữa Mỹ và Iran cho đến tận ngày nay. Năm 1979, Cách mạng Hồi giáo Iran nổ ra, lật đổ Quốc vương (Shah) Mohammad Reza Pahlavi. Nước Cộng hòa Hồi giáo Iran được thành lập dưới sự lãnh đạo của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ruhollah Khomeini (nay đã về với Allah và các trinh nữ). Ngày 4/11, một nhóm sinh viên Iran tự xưng là “Sinh viên Hồi giáo đi theo con đường của Lãnh tụ” đã xông vào và chiếm đóng Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Tehran. Khi đó, 52 người Mỹ nhân viên Đại sứ quán đã bị giam giữ làm con tin trong suốt 444 ngày. Thủy quân lục chiến Mỹ bảo vệ sứ quán cũng được lệnh không nổ súng, nên hoàn toàn thúc thủ trước đám đông hồi giáo Iran.
Tháng 4/1980, Tổng thống Jimmy Carter phê duyệt Chiến dịch Móng vuốt Đại bàng (Operation Eagle Claw), đây là chiến dịch quân sự bí mật nhằm giải cứu các con tin. Tuy nhiên, chiến dịch này đã thất bại thảm hại do bão cát và trục trặc kỹ thuật của trực thăng tại sa mạc Iran (tương tự như lần thất bại khi giải cứu lính Mỹ ở Bắc Việt trong Vietnam War). Thất bại này là một đòn giáng mạnh vào uy tín của chính quyền Tổng thống Carter. Và chuyện 52 người Mỹ bị bắt giam, tra tấn đày đọa đến 444 ngày thực sự là một cú tát vào mặt giới tinh hoa Mỹ, không ai được phép làm chuyện đó với đại ca.
Mỹ luôn cho mình là sen đầm quốc tế, cảnh sát thế giới, đội trưởng đội vệ binh trái đất, là đại ca của tất cả. Nên chuyện Iran phá vỡ các quy tắc ngoại giao, tấn công sứ quán (lãnh thổ nối dài) là một điều không thể
tha thứ. Ngay cả khi quân Bắc Việt tiến vào Sài Gòn, cũng nhìn trước ngó sau, ít gây tổn hại nhất cho lính Mỹ khi rút lui, trực thăng vừa bay là xe tăng tràn vào, kết vừa đẹp.
Có một chuyện ở World War II mà ít người biết, khi Pháp yếu đuối bạc nhược bị Hít lơ hấp diêm và bắt ký hiệp ước đầu hàng năm 1940, thì Hít Lơ bắt Pétain phải ra cái toa tàu Compiègne, mang số hiệu 2419 D, phải đặt đúng vị trí cũ trong khu rừng Compiègne. Vì đây chính là vị trí mà Đức phải ký khi thua trận ở World War I. Nó cho thấy rằng bọn lãnh đạo luôn ghi nhớ chuyện nước mình bị làm nhục, khi có cơ hội nó sẽ trả cả vốn lẫn lời.
Gần 50 năm sau biến cố ở Iran đó, Donald Trump thực hiện chiến dịch “Operation Epic Fury”, lấy lại thể diện cho nước Mỹ, bên cạnh chuyện phi hạt nhân và kiểm soát dầu.



