Tại sự kiện WWDC 2025, Apple không chỉ giới thiệu các bản cập nhật cho iOS, iPadOS và tvOS mà còn âm thầm ra mắt một định dạng âm thanh không gian hoàn toàn mới mang tên Apple Spatial Audio Format (ASAF). Mặc dù ít được chú ý trong phần trình bày chính, nhưng định dạng này có thể là bước đi chiến lược của Apple nhằm mở rộng hệ sinh thái âm thanh vòm và cạnh tranh trực tiếp với Dolby Atmos – chuẩn đã chiếm lĩnh thị trường rạp chiếu và streaming – cũng như Eclipsa Audio do Samsung và Google phát triển.
ASAF – Apple Spatial Audio Format là gì?
{
“lightbox_close”: “Close”,
“lightbox_next”: “Next”,
“lightbox_previous”: “Previous”,
“lightbox_error”: “The requested content cannot be loaded. Please try again later.”,
“lightbox_start_slideshow”: “Start slideshow”,
“lightbox_stop_slideshow”: “Stop slideshow”,
“lightbox_full_screen”: “Full screen”,
“lightbox_thumbnails”: “Thumbnails”,
“lightbox_download”: “Download”,
“lightbox_share”: “Share”,
“lightbox_zoom”: “Zoom”,
“lightbox_new_window”: “New window”,
“lightbox_toggle_sidebar”: “Toggle sidebar”
}
Apple Spatial Audio Format hay viết tắt là ASAF được thiết kế với trọng tâm là mang lại trải nghiệm âm thanh “thật như ngoài đời” thông qua kết hợp dữ liệu âm học (acoustic cues), metadata nâng cao và một bộ xử lý âm thanh không gian mới (spatial audio renderer) tích hợp trực tiếp vào các thiết bị Apple.
Chuẩn mới này hoạt động với Apple Positional Audio Codec (APAC) – một định dạng mã hóa hoàn toàn mới – và được tích hợp sẵn trên các thiết bị như iPhone, iPad, Mac, Apple TV 4K, đặc biệt là kính thực tế hỗn hợp Apple Vision Pro.
Điểm nổi bật của ASAF là khả năng điều chỉnh âm thanh theo cả vị trí của vật thể trên màn hình và vị trí người nghe trong không gian thực, nhờ cảm biến theo dõi đầu (head tracking) của Vision Pro. Âm thanh có thể đến từ bất kỳ hướng và khoảng cách nào, cho phép người dùng trải nghiệm không gian âm thanh động, thay đổi theo hành vi tương tác và chuyển động thực tế.
So sánh ASAF với Dolby Atmos và Eclipsa Audio
| Tính năng chính | Apple ASAF | Dolby Atmos | Samsung Eclipsa Audio |
|---|---|---|---|
| Nhà phát triển | Apple | Dolby | Samsung & Google |
| Codec âm thanh | APAC (Apple Positional Audio Codec) | Dolby TrueHD / Dolby Digital Plus | Eclipsa Codec |
| Hỗ trợ thiết bị | iPhone, iPad, Mac, Apple TV, Vision Pro | Hầu hết thiết bị AV, TV, soundbar | TV Samsung 2025, soundbar Samsung mới |
| Theo dõi vị trí người nghe | Có (Vision Pro, cảm biến tích hợp) | Có (tùy thiết bị hỗ trợ) | Giới hạn (cố định theo nội dung) |
| Điều chỉnh theo chuyển động hình ảnh | Có (vị trí vật thể và người xem) | Giới hạn (hệ trục cố định) | Có (tùy nội dung và ứng dụng YouTube) |
| Trạng thái triển khai | Mới công bố, giới hạn ở Vision Pro | Phổ biến toàn cầu, tiêu chuẩn công nghiệp | Mới ra mắt, chỉ hỗ trợ nội dung chọn lọc |
Apple tham vọng tự tạo ra hệ sinh thái âm thanh vòm chất lượng cao với ASAF
Apple không có ý định loại bỏ Dolby Atmos ngay lập tức, bởi chính các dịch vụ như Apple Music và Apple TV+ vẫn đang hỗ trợ Atmos đầy đủ. Tuy nhiên, với việc công bố rằng APAC sẽ là chuẩn bắt buộc cho nội dung Immersive Video, Apple dường như đang thiết lập nền tảng riêng cho trải nghiệm âm thanh – hình ảnh hoàn toàn do mình kiểm soát, đặc biệt trong thế giới kết hợp thực tế (mixed reality) mà Vision Pro hướng tới.
Tương tự cách Apple tạo ra chip xử lý riêng (Apple Silicon) hay chuẩn kết nối MagSafe, ASAF có thể là viên gạch đầu tiên trong hệ sinh thái âm thanh vòm độc lập của Apple, nơi tất cả các yếu tố – từ phần cứng, phần mềm đến nội dung – đều do hãng kiểm soát.
Tạm kết: Cuộc chơi âm thanh vòm 3D chất lượng cao trên các thiết bị Hi-Tech chỉ mới bắt đầu
Việc Apple tham gia cuộc đua phát triển định dạng âm thanh vòm mới cho thấy thị trường âm thanh không gian vẫn còn nhiều tiềm năng để đổi mới, nhất là khi các thiết bị đeo thông minh và nền tảng thực tế ảo/thực tế hỗn hợp đang ngày càng phổ biến.
Dù ASAF hiện chỉ giới hạn cho nội dung trên Vision Pro, đây có thể là bước thử nghiệm quan trọng trước khi Apple mở rộng định dạng này ra toàn bộ thiết bị và dịch vụ của mình. Trong khi đó, Dolby Atmos vẫn duy trì vị thế thống trị, còn Samsung với Eclipsa Audio cũng đang dần khẳng định tên tuổi.
Cuộc cạnh tranh định dạng âm thanh tiếp theo không còn nằm ở rạp chiếu – mà sẽ diễn ra ngay trong tai nghe, kính AR và các thiết bị phòng khách thông minh.
